Aliceblue ANT
Aliceblue ANTInstall and trade smarter everywhere

భారతదేశంలో మనీ మార్కెట్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ రకాలు – Types Of Money Market Instruments In India – In Telugu

Blog by Aliceblue News Desk

17 June 2024

4 minutes

భారతదేశంలో మనీ మార్కెట్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ రకాలు – Types Of Money Market Instruments In India – In Telugu - featured image

భారతదేశంలో మనీ మార్కెట్ సాధనాల(ఇన్స్ట్రుమెంట్స్)లో సర్టిఫికేట్స్ ఆఫ్ డిపాజిట్ (CD), ట్రెజరీ బిల్స్, కమర్షియల్ పేపర్స్, రీపర్చేస్ అగ్రిమెంట్స్, మరియు బ్యాంకర్స్‌ యాక్సెప్టెన్స్లు ఉన్నాయి. ఈ సాధనాలు(ఇన్స్ట్రుమెంట్స్) స్వల్పకాలిక రుణాలు తీసుకోవడం మరియు రుణాలు ఇచ్చే అవకాశాలను అందిస్తాయి, సాధారణంగా ఆర్థిక సంస్థలు మరియు కార్పొరేట్లు సమర్థవంతమైన ద్రవ్య నిర్వహణ కోసం ఉపయోగిస్తారు.

సూచిక:

మనీ మార్కెట్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్ అర్థం – Money Market Instruments Meaning In Telugu

మనీ మార్కెట్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ అనేవి సాధారణంగా ఒక సంవత్సరంలోపు స్వల్పకాలిక రుణాలు తీసుకోవడం మరియు రుణాలు ఇవ్వడానికి రూపొందించిన ఆర్థిక సాధనాలు. అవి అధిక లిక్విడిటీ మరియు కనీస రిస్క్ని అందిస్తాయి, ఇది పెట్టుబడిదారులు మరియు కంపెనీలకు తాత్కాలిక నగదు అవసరాలను నిర్వహించడానికి అనువైనది. సాధారణ రకాలు ట్రెజరీ బిల్లులు, కమర్షియల్ పేపర్స్ మరియు డిపాజిట్ సర్టిఫికేట్‌లు.

మనీ మార్కెట్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ రకాలు -Types Of Money Market Instruments In Telugu

మనీ మార్కెట్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ రకాలలో సర్టిఫికెట్స్ ఆఫ్ డిపాజిట్ (CD) ట్రెజరీ బిల్లులు, కమర్షియల్ పేపర్స్,  రీపర్చేస్ అగ్రిమెంట్స్ మరియు బ్యాంకర్స్ యాక్సెప్టెన్స్ ఉన్నాయి, ఇవి సురక్షితమైన, స్వల్పకాలిక పెట్టుబడి ఎంపికలగా పనిచేస్తాయి. అవి త్వరిత ద్రవ్యతను అందిస్తాయి మరియు తరచుగా సంస్థలు తాత్కాలిక ఆర్థిక అంతరాలను నిర్వహించడానికి ఉపయోగిస్తాయి.

సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ డిపాజిట్ (CD)

సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ డిపాజిట్ (CD) అనేది ఫిక్స్డ్-టర్మ్ ఫైనాన్షియల్ ఇన్స్ట్రుమెంట్ బ్యాంకుల ఇష్యూ, ఇది సేవింగ్స్ ఖాతాల కంటే అధిక వడ్డీ రేటును అందిస్తుంది. CDలకు నిర్ణీత పదవీకాలం ఉంటుంది, సాధారణంగా కొన్ని నెలల నుండి అనేక సంవత్సరాల వరకు ఉంటుంది. పెట్టుబడిదారులు స్థిరమైన రాబడి నుండి ప్రయోజనం పొందుతారు, కానీ ముందస్తు ఉపసంహరణకు జరిమానాలు విధించవచ్చు. ఊహించదగిన ఆదాయాలను కోరుకునే రిస్క్-విముఖ వ్యక్తులకు ఇవి అనుకూలంగా ఉంటాయి.

HDFC వంటి భారతీయ బ్యాంకు, నిర్ణీత పదవీకాలం మరియు వడ్డీ రేటుతో CDలను అందిస్తుంది, ఇది పెట్టుబడిదారులకు హామీ ఇవ్వబడిన రాబడి కోసం 7 రోజుల నుండి 10 సంవత్సరాల వరకు నిర్ణీత కాలానికి డబ్బును జమ చేయడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.

ట్రెజరీ బిల్లులు (T-Bills)

ట్రెజరీ బిల్లులు స్వల్పకాలిక ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలు; టి-బిల్లులు ఒక సంవత్సరం వరకు మెచ్యూరిటీని కలిగి ఉంటాయి. తగ్గింపుతో విక్రయించి, ఫేస్ వ్యాల్యూవద్ద రిడీమ్ చేయబడతాయి, అవి ప్రభుత్వం మద్దతుతో సురక్షితమైన, ప్రమాద రహిత రాబడిని అందిస్తాయి. ఇది కన్సర్వేటివ్   పెట్టుబడిదారులకు అనువైనదిగా మరియు హామీతో కూడిన రాబడితో నగదును నిర్వహించడంలో సహాయపడుతుంది.

భారత ప్రభుత్వం సాధారణంగా వేలం ద్వారా T-బిల్లులను ఇష్యూ  చేస్తుంది, ఇక్కడ మ్యూచువల్ ఫండ్స్ లేదా బ్యాంకులు వంటి పెట్టుబడిదారులు వాటిని కొనుగోలు చేయవచ్చు. 91, 182 లేదా 364 రోజుల మెచ్యూరిటీ ఉన్న ఈ T-బిల్లులు సురక్షితమైన పెట్టుబడులు, వేలం ధర ఆధారంగా మెచ్యూరిటీ తర్వాత రాబడిని అందిస్తాయి.

ప్రభుత్వ బాండ్లు, T-బిల్లులు మరియు మరిన్నింటిపై తాజా సమాచారం కోసం, మీరు Alice Blue రైజ్ పేజీని సందర్శించవచ్చు.

కమర్షియల్ పేపర్స్

కమర్షియల్ పేపర్స్ అనేవి సంస్థలు ఇష్యూ చేసే సురక్షితం లేని తక్కువ కాలపు రుణ పత్రాలు; కమర్షియల్ పేపర్స్ తక్షణ ఖర్చులను ఫైనాన్స్ చేయడానికి ఉపయోగిస్తారు. గడువులు సాధారణంగా 270 రోజుల లోపు ఉంటాయి మరియు T-Bills కంటే ఎక్కువ రాబడులను అందిస్తాయి కానీ ఎక్కువ రిస్క్ని కలిగి ఉంటాయి. కంపెనీలు వీటిని వేగవంతమైన ఫండింగ్ సామర్థ్యాలు మరియు అనుకూలమైన నిబంధనల కోసం ఇష్టపడతాయి.

భారతీయ సంస్థలు, రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ వంటి సంస్థలు, తక్కువ కాలపు ఫండ్లను వేగంగా సమీకరించడానికి కమర్షియల్ పేపర్స్ ఇష్యూ చేస్తాయి. ఈ సురక్షితం లేని నోట్లు సాధారణంగా 7 నుండి 270 రోజుల్లో గడువయ్యేలా ఉంటాయి మరియు ట్రెడిషనల్ బ్యాంక్ డిపాజిట్లకంటే ఎక్కువ రాబడులను అందిస్తాయి..

రీపర్చేస్ అగ్రిమెంట్స్

రీపర్చేస్ అగ్రిమెంట్స్ అనేది స్వల్పకాలిక రుణాలు తీసుకునే ఒక రూపం; అవి అధిక ధరకు తిరిగి కొనుగోలు చేయడానికి ఒక ఒప్పందంతో సెక్యూరిటీలను విక్రయించడం. సాధారణంగా బ్యాంకులు రాత్రిపూట లేదా స్వల్పకాలిక ఫండ్ల కోసం ఉపయోగిస్తాయి, అవి అధిక లిక్విడిటీని అందిస్తాయి మరియు సురక్షితంగా ఉంటాయి, రిస్క్నితగ్గిస్తాయి.

రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) వాణిజ్య బ్యాంకులతో తిరిగి కొనుగోలు ఒప్పందాలను (repos) నిర్వహిస్తుంది. ఇందులో, బ్యాంకులు ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలను భవిష్యత్ తేదీలో తిరిగి కొనుగోలు చేసే ఒప్పందంతో RBIకి విక్రయిస్తాయి, తద్వారా స్వల్పకాలిక లిక్విడిటీని నిర్వహిస్తాయి.

బ్యాంకర్ యాక్సెప్టెన్స్

బ్యాంకర్స్ యాక్సెప్టెన్స్ అనేది స్వల్పకాలిక రుణ సాధనం. ఇది ఒక సంస్థ ద్వారా ఇష్యూ చేయబడుతుంది మరియు బ్యాంకు ద్వారా హామీ ఇవ్వబడుతుంది. తరచుగా అంతర్జాతీయ ట్రేడ్లో ఉపయోగించబడుతుంది, బ్యాంకు మద్దతు కారణంగా అవి సురక్షితంగా పరిగణించబడతాయి మరియు తగ్గింపుతో ట్రేడ్ చేయబడతాయి. వారు సాధారణంగా 30 నుండి 180 రోజుల వరకు మెచ్యూరిటీలను కలిగి ఉంటారు, ఇది ట్రేడర్లకు నమ్మదగిన ఫండ్ల వనరును అందిస్తుంది.

ఒక భారతీయ వస్త్ర ఎగుమతిదారు యూరోపియన్ కొనుగోలుదారు నుండి ఆర్డర్ను అందుకుంటాడు. చెల్లింపును నిర్ధారించడానికి, ఎగుమతిదారు స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా వంటి వారి బ్యాంకు ఇష్యూ చేసిన బ్యాంకర్స్ యాక్సెప్టెన్స్ను ఉపయోగిస్తారు. ఈ పత్రం ఒక నిర్ణీత వ్యవధిలో ఎగుమతిదారుకు చెల్లింపుకు హామీ ఇస్తుంది, సాధారణంగా 180 రోజుల వరకు, వస్తువులు పంపిణీ చేయబడిన తర్వాత.

భారతదేశంలో మనీ మార్కెట్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ రకాలు-శీఘ్ర సారాంశం

  • ట్రెజరీ బిల్లులు, సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ డిపాజిట్ (CD) కమర్షియల్ పేపర్స్, బ్యాంకర్ల యాక్సెప్టెన్స్ మరియు రీపర్చేస్ అగ్రిమెంట్స్ ప్రధాన రకాల మనీ మార్కెట్ సాధనాలు.
  • మనీ మార్కెట్ సాధనాలను స్వల్పకాలిక రుణాలు మరియు పెట్టుబడుల కోసం ఉపయోగిస్తారు, తరచుగా ఒక సంవత్సరం కంటే తక్కువ కాలం పాటు ఉంటాయి. అవి సురక్షితమైనవి మరియు నగదుగా మార్చడం సులభం, ప్రజలు తమ డబ్బును సజావుగా నిర్వహించడానికి సహాయపడతాయి.
  • సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ డిపాజిట్ (CD) అనేది నిర్ణీత మెచ్యూరిటీ తేదీ మరియు వడ్డీ రేటుతో కూడిన పొదుపు సర్టిఫికేట్, దీనిని సాధారణంగా బ్యాంకులు ఇష్యూ  చేస్తాయి.
  • ట్రెజరీ బిల్లులు ఒక సంవత్సరం వరకు మెచ్యూరిటీ ఉన్న స్వల్పకాలిక ప్రభుత్వ సెక్యూరిటీలు, తగ్గింపుతో విక్రయించబడతాయి.
  • కమర్షియల్ పేపర్స్ అసురక్షితమైనవి మరియు స్వల్పకాలిక మెచ్యూరిటీతో, కార్యాచరణ ఫైనాన్సింగ్ కోసం కార్పొరేషన్లు ఉపయోగిస్తాయి.
  • తిరిగి కొనుగోలు ఒప్పందాలు అనేది స్వల్పకాలిక రుణం, ఇందులో సెక్యూరిటీలు విక్రయించబడతాయి మరియు తరువాత అధిక ధరకు తిరిగి కొనుగోలు చేయడానికి అంగీకరించబడతాయి.
  • బ్యాంకర్స్ యాక్సెప్టెన్స్ అనేది ఒక ఆర్థికేతర సంస్థచే సృష్టించబడిన మరియు బ్యాంకుచే హామీ ఇవ్వబడిన స్వల్పకాలిక రుణ పెట్టుబడి.
  • Alice Blueతో జీరో-ఛార్జ్ డీమాట్ ఖాతాను తెరిచి, పెట్టుబడిలో మీ ప్రయాణాన్ని ప్రారంభించండి.

వివిధ రకాల మనీ మార్కెట్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్ – తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

1. మనీ మార్కెట్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్ రకాలు ఏమిటి?

మనీ మార్కెట్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్ల్ సర్టిఫికేట్ ఆఫ్ డిపాజిట్ (CD), ట్రెజరీ బిల్లులు, కమర్షియల్ పేపర్స్,  రీపర్చేస్ అగ్రిమెంట్స్ మరియు బ్యాంకర్ యాక్సెప్టెన్స్ ఉన్నాయి.

2. మనీ మార్కెట్ అంటే ఏమిటి?

మనీ మార్కెట్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ అనేవి రుణాలు తీసుకోవడానికి మరియు రుణాలు ఇవ్వడానికి స్వల్పకాలిక ఆర్థిక సాధనాలు, సాధారణంగా ఒక సంవత్సరం కంటే తక్కువ కాలం పాటు ఉంటాయి. అవి అధిక లిక్విడిటీ మరియు తక్కువ రిస్క్నిఅందిస్తాయి, నగదు ప్రవాహాన్ని సమర్థవంతంగా నిర్వహించడానికి పెట్టుబడిదారులలో ప్రాచుర్యం పొందుతాయి.

3. ఫైనాన్షియల్ మార్కెట్‌లో ఎన్ని ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్ ఉన్నాయి?

ఆర్థిక సాధనాలలో మూడు ప్రధాన రకాలు డెరివేటివ్ ఫైనాన్షియల్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్, క్యాష్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్ మరియు ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్.

4. మనీ మార్కెట్ సాధనాల యొక్క నాలుగు ప్రధాన లక్షణాలు ఏమిటి?

మనీ మార్కెట్ సాధనాల యొక్క ప్రధాన లక్షణాలు అధిక లిక్విడిటీ, స్వల్పకాలిక మెచ్యూరిటీలు, తక్కువ రిస్క్ మరియు నిరాడంబరమైన రాబడిని కలిగి ఉంటాయి, ఇవి స్వల్పకాలిక ఆర్థిక నిర్వహణకు అనువైనవిగా ఉంటాయి.

5. మనీ మార్కెట్‌ను ఎవరు నియంత్రిస్తారు?

భారతదేశంలో మనీ మార్కెట్‌ను RBI నియంత్రిస్తుంది.

6. మనీ మార్కెట్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్ యొక్క విధులు ఏమిటి?

మనీ మార్కెట్ సాధనాల యొక్క ప్రాథమిక విధి స్వల్పకాలిక రుణాలు మరియు రుణాలను అందించడం, ప్రభుత్వాలు, కార్పొరేషన్లు మరియు ఆర్థిక సంస్థలకు లిక్విడిటీని నిర్వహించడానికి మరియు తక్షణ ఫండ్స్ అవసరాలను సమర్ధవంతంగా తీర్చడానికి ఒక మార్గాన్ని అందించడం.

7. మనీ మార్కెట్ రిస్క్ లేనిదా?

మనీ మార్కెట్ పెట్టుబడులు పూర్తిగా రిస్క్ లేనివి కావు. ఇతర పెట్టుబడులతో పోలిస్తే వారికి తక్కువ రిస్క్ ఉంటుంది కానీ ఇప్పటికీ ద్రవ్యోల్బణం మరియు డిఫాల్ట్ రిస్క్‌లు వంటి సమస్యలను ఎదుర్కోవచ్చు, రాబడిని ప్రభావితం చేయవచ్చు.

avatar

Blog by Aliceblue News Desk

The Alice Blue Team is a passionate group of analysts delivering expert market insights, comprehensive coverage of stocks, economy, commodities, and personal finance through clear, actionable research.

Take your first step into the market with ₹0 opening charges

Open Free Demat Account
Alice Blue mobile app with 1lyAlgos